ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ
Εκδηλώσεις//Άλλες εκδηλώσεις//ΘέατροΚαποδίστριας • Νίκος Καζαντζάκης
Καποδίστριας • Νίκος Καζαντζάκης

Θέατρο Διοργανωτής: Ο Θίασος ΘΕΣΠΙΣ Βρυξελλών, ΑΡΓΩ – Δίκτυο Ελλήνων Βρυξελλών & Διεθνής Εταιρεία Φίλων Ν. Καζαντζάκη /Τμήμα Βελγίου Ημερομηνία: 12>14 Μαΐου 2022, ώρα 20.00 & 15 Μαΐου, ώρα 18.00 Τοποθεσία: Θέατρο «Comédie Royale Claude Volter» (av. des Frères Legrain 98, 1150 Bxl)


ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, του Νίκου Καζαντζάκη (1944)
Για τα 200 χρόνια της Εθνικής Παλιγγενεσίας και για τα 20 χρόνια του θιάσου ΘΕΣΠΙΣ

Με αυτό το μνημειώδες έργο του, ο Καζαντζάκης καταπιάνεται με τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, κορυφαίου Ευρωπαίου διπλωμάτη και πρώην υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου· μια δολοφονία που συντάραξε όχι μόνο το πανελλήνιο αλλά και ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο. Αυτό το ιστορικό γεγονός ο Καζαντζάκης το αναβιβάζει σε μέγεθος αρχαίας τραγωδίας. Υπάρχει η αριστοτελική ενότητα χρόνου: τα γεγονότα διαδραματίζονται σε πολύ λιγότερο από 24 ώρες – όριο του Σταγειρίτη φιλοσόφου στην Ποιητική του: ο χρόνος της παράστασης ισούται με τον χρόνο των γεγονότων (λιγότερο από δύο ώρες), κάτι σπανιότατο στο παγκόσμιο θέατρο. Σε αυτό το δίωρο περνούν από το γραφείο του Κυβερνήτη και από την αυλή του ο Μακρυγιάννης, ο Κολοκοτρώνης, ο εξομολογητής του, ο αστυνόμος του Αναπλιού, δυο πληροφοριοδότες, ο Υδραίος πλοίαρχος Γκίκας, οι δύο δολοφόνοι του Καποδίστρια Κωσταντής και Γιωργάκης Μαυρομιχάλης, ένας γέρος τραγουδιστής – παλιός αγωνιστής, η μοναδική επιζήσασα του Ζαλόγγου, γυναίκες σε μορφή αρχαίου Χορού από διάφορα μέρη της Ελλάδας, και ένα κοριτσάκι με ανθοδέσμη. Υπάρχει ενότητα τόπου: όλα διαδραματίζονται στη συνοικία του Ναυπλίου που αρχίζει από το γραφείο του Κυβερνήτη και τελειώνει στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα. Τέλος, ενότητα δράσης: όλα τα διαδραματιζόμενα και συγκρούσεις της εποχής απαντούν στο ερώτημα ποιο θα είναι το τέλος του Κυβερνήτη και τι αντιπροσωπεύει αυτό το τέλος για εκείνον, για τους συγχρόνους του και για την Ιστορία. 

200 χρόνια από το 1822 και 20 χρόνια από την ίδρυση του ΘΕΣΠΙ
Η παράστασή μας γίνεται στα πλαίσια του εορτασμού των 200 χρόνων από την Εθνική Παλιγγενεσία. Οι θεατές μας θα μας συγχωρήσουν τη μικρή απόκλιση από τη 200ετία του 1821, δεδομένου ότι το έργο μας παίζεται κατά τη διάρκεια του έτους 2022. Οι πρόβες μας είχαν αρχίσει το 2020 διαδικτυακά και το έργο είχε προγραμματιστεί επανειλημμένα για το 2021 αλλά η πανδημία μάς προκάλεσε αξεπέραστα εμπόδια. Από μια άλλη σκοπιά, το 1822 ήταν καίριο για την επιτυχία της Επανάστασης: Πρώτη Εθνική Συνέλευση και Σύνταγμα της Επιδαύρου τον Ιανουάριο 1822, κατάληψη των Αθηνών και του Ναυπλίου, θρίαμβος στα Δερβενάκια, επιτυχής λύση της πρώτης πολιορκίας του Μεσολογγίου, μεγάλες ναυτικές επιτυχίες (Κανάρης κ. ά.). 
Η παράστασή μας δεν θα είναι μια παρελθοντολογία: πολλοί παραλληλισμοί θα γίνουν από τον θεατή με γεγονότα πιο πρόσφατα, έως και σημερινά, και πολλά διδάγματα θα αντληθούν για το μέλλον της χώρας μας, των Κυβερνητών της και του λαού της.
Επίσης, το θεατρικό έτος 2022 είναι και το εικοστό στην ιστορία του θιάσου μας ΘΕΣΠΙΣ. Συνεπώς, η παράσταση αυτή είναι ταυτόχρονα και εορτασμός των 20 χρόνων του ΘΕΣΠΙ.

Μονόπρακτο για τη Ρωξάνδρα Στούρτζα
Τέλος, θεωρήσαμε ότι οι θεατές θα ήθελαν να γνωρίσουν ένα πολύ σημαντικό πρόσωπο στη ζωή του Ιωάννη Καποδίστρια, και ταυτόχρονα σημαντική γυναικεία προσωπικότητα του 19ου αιώνα, την Κόμισσα Ρωξάνδρα Έντλινγκ-Στούρτζα. Βρήκαμε λοιπόν τα αξιόλογα απομνημονεύματά της, δημοσιευμένα στα γαλλικά το 1888, και με βάση αυτά ο Αριστείδης Λαυρέντζος έγραψε ένα σύντομο μονόπρακτο που παίζεται ως εναρκτήριο (lever de rideau/curtain raiser) με την Άρτεμη Χατζή και τη Μαρία Δελάκη να ενσαρκώνουν επί σκηνής  αντίστοιχα την Ρωξάνδρα Στούρτζα και την ευγενή ακόλουθό της. Τίτλος του μονόπρακτου: Ρωξάνδρα, η Ηγερία του Καποδίστρια. 

Ευχαριστίες
Ευχαριστούμε θερμά τον Ευρωβουλευτή κ. Μανώλη Κεφαλογιάννη για τη δεδηλωμένη στήριξή του στην παράστασή μας, καθώς και όσους άλλους συνέβαλαν και θα συμβάλουν στην επιτυχία της με οποιονδήποτε τρόπο, και ιδιαίτερα τον Οργανισμό του Θεάτρου Comédie Royale Claude Volter, τους σπόνσορές μας (οι οποίοι προβάλλονται στο πρόγραμμα της παράστασης) και το θεατρόφιλο κοινό, το οποίο θα τιμήσει την επετειακή και συμβολική αυτή παράσταση.

Ενδεικτική βιβλιογραφία του Καζαντζάκη και δική μας
Ο Καζαντζάκης, ως συνήθως σε κάθε έργο του, έχει «σκάψει» και εδώ πολύ βαθιά. Άπειρες οι ιστορικές πηγές του, ελληνικές και ξένες, που έχουν καταγράψει το θέμα και την όλη ιστορική περίοδο. Αναδιφήσαμε και εμείς όσο πιο πολύ μπορέσαμε τις πηγές του Καζαντζάκη και άλλα ιστορικά έργα και θεατρικές κριτικές που δημοσιεύθηκαν μετά τον θάνατό του. Αναφέρουμε ενδεικτικά: Την τετράτομη αλληλογραφία του ίδιου του Καποδίστρια· τις Ιστορικές Αναμνήσεις του Ν. Δραγούμη· τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Νικόλαου Σπηλιάδη (6 τόμοι), του Σ. Τρικούπη, των Κολοκοτρώνηδων Θεοδώρου και Γενναίου, του Α. Ρ. Ραγκαβή, του Ι. Φιλήμονα, του Αλέξανδρου Στούρτζα, του Α. Γούδα· την ιστορική βιογραφία του Καποδίστρια από τον Τρύφωνα Ευαγγελίδη· άλλη μία από τον Α. Ιδρωμένο· τα Στρατιωτικά Ενθυμήματα του Ν. Κασομούλη, τον τόμο της ιστορίας του Π. Καρολίδη που αναφέρεται στον Καποδίστρια… Από τους ξένους, τα έργα των Γερμανών F. Thiersch, G. Gervinus, Γουσταύου Χέρτσμπεργκ και K. Mendelsshon-Bartholdy, του Αυστριακού φον Πρόκες Όστεν, των Γάλλων Pellion και Bouillet, του Άγγλου Thomas Gordon και George Finlay. Επίσης, τον αφιερωμένο στον Καποδίστρια 8ο τόμο της Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 του Απόστολου Βακαλόπουλου, τον αφιερωμένο στην Ελληνική Επανάσταση 12ο τόμο της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους της Εκδοτικής Αθηνών, την εξάτομη Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως του Διονυσίου Κόκκινου, και τελευταία (4 Νοεμβρίου 2021), στα αγγλικά και στα ελληνικά, το The Greek Revolution 1821 and the Making of Modern Europe του Mark Mazower… Νιώσαμε σαν να μιλούσαμε με όλους αυτούς – ειδικά όσους έζησαν οι ίδιοι από κοντά τα γεγονότα.
Ακόμη, από τις μεταγενέστερες του Καζαντζάκη δημοσιεύσεις, συμβουλευτήκαμε μεταξύ άλλων τα έργα των Π. Κ. Ενεπεκίδη (Ρήγας-Υψηλάντης-Καποδίστριας), Γρ. Δαφνή, Τ. Βουρνά (Η δολοφονία του Καποδίστρια), Ελένης Κούκκου (Ιωάννης Καποδίστριας – ο άνθρωπος, ο διπλωμάτης και Ιωάννης Καποδίστριας-Ρωξάνδρα Στούρτζα), Α. Δεσποτόπουλου (1954), Θάνου Βερέμη, Γ. Σκλαβούνου, Λένας Διβάνη (Το πικρό ποτήρι), Δ. Πουκαμίσα, Christopher Woodhouse (Καποδίστριας, ο θεμελιωτής της Ανεξαρτησίας της Ελλάδας), το φιλο-καποδιστριακό ιστορικό μυθιστόρημα της Καρολίνας Μέρμηγκα Κάτι κρυφό μυστήριο, αλλά και το έντονα αντικαποδιστριακό του Π. Αναπλιώτη, Ο Καποδίστριας χωρίς προσωπείο (Αθήνα 1976), το Μαυομιχαλαίοι και Καποδίστριας (Η αιτία του φόνου) του Α. Κουτσιλιέρη (Αθήνα 1982)  και τέλος ορισμένες πηγές ρωσικές, ιταλικές, ελβετικές, τις περισσότερες στα γαλλικά, βασική διπλωματική γλώσσα της εποχής, στην οποία άλλωστε έγραφε κυρίως και ο Καποδίστριας. 
Εξάλλου, αναζητήσαμε αρχεία και κριτικές για το έργο Καποδίστριας του Καζαντζάκη. Παίχτηκε στο Εθνικό Θέατρο το 1944 (σκηνοθεσία Σωκράτη Καραντινού) και το 1976/1982 (σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού) και στο θέατρο Beton 7 το 2014 (σκηνοθεσία Αναστασίας Κουμίδου, διασκευή). Πλούσια και πολύτιμα στοιχεία βρήκαμε στο βιβλίο της Κυριακής Πετράκου Ο Καζαντζάκης και το Θέατρο, καθώς και στο πολύ πρόσφατο του Β. Πούχνερ, Το 1821 και το θέατρο, όπου μνημονεύονται και άλλα θεατρικά έργα για τον Καποδίστρια, τα οποία επίσης μελετήσαμε. Ενδεικτικά, Καποδίστριας του Ι. Ζαμπέλιου (1844), Καποδίστριας του Δ. Χρονόπουλου (1977) και Αντάρα στ’ Ανάπλι του Γ. Θεοτοκά (1942). Προτιμήσαμε το έργο του Καζαντζάκη για την απαράμιλλη ποιητικότητά του, για τη δραματουργική του δομή και για την, μέσω του έργου, ώριμη και ισορροπημένη ιστορική του τοποθέτηση: δεν αποσιωπά τα λάθη του Κυβερνήτη και των άλλων προσώπων της τραγωδίας αλλά ταυτόχρονα αφήνει να φανεί το μεγαλείο τους και η προσφορά τους.
Τέλος, σημειώνουμε και τη διάρκεια της παράστασης: 100 λεπτά + 20λεπτο διάλειμμα.
Με αυτές τις σκέψεις, σας περιμένουμε για να περάσουμε μαζί μια ωραία θεατρική βραδιά.

Οι συνοργανωτές φορείς
Για τον ΘΕΣΠΙ Βρυξελλών: Αριστείδης Λαυρέντζος, Πρόεδρος· Άρτεμις Χατζή, Γ. Γραμματέας)
Για την ΑΡΓΩ – Δίκτυο Ελλήνων Βρυξελλών: Σπυρίδων Παππάς, Πρόεδρος
Για την Διεθνή Εταιρεία Φίλων Ν. Καζαντζάκη / Τμήμα Βρυξελλών: Παυλίνα Μαρκοπούλου, Πρόεδρος, εκπροσωπούμενη από τη Μαρία Δελάκη, μέλος της Εταιρείας

Ημερομηνίες: 12, 13, 14 Μαΐου 2022 στις 8 μ.μ. και 15 Μαΐου στις 6 μ.μ. 
Τόπος: Comédie Royale Claude Volter 
Διεύθυνση: Avenue des Frères Legrain 98, 1150 Bruxelles 
Συνδιοργάνωση: Θίασος ΘΕΣΠΙΣ Βρυξελλών, ΑΡΓΩ – Δίκτυο Ελλήνων Βρυξελλών και Διεθνής Εταιρεία Φίλων Ν. Καζαντζάκη /Τμήμα Βελγίου
Σκηνοθεσία: Αριστείδης Λαυρέντζος
Σκηνογραφία: Άντα Σωτηροπούλου
Κοστούμια: Κυρίως από το «Βεστιάριο» των Αθηνών, ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά βεστιάρια της Ελλάδας. Ράφτηκαν ειδικά για την παράστασή μας. Ευχαριστούμε για τη μεταφορά από την Αθήνα τον κ. Νικόλαο Τριανταφύλλου. Συμπληρωματικά, για «ευρωπαϊκά κοστούμια», από τον οίκο Costhea Βρυξελλών.
Μουσική επμέλεια: Χρήστος Γκακούδης/Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών
Παρουσίαση κατά την έναρξη και λήξη: Σπυρίδων Παππάς
Ηθοποιοί (με σειρά εμφάνισης): Άρτεμις Χατζή, Μαρία Δελάκη, Βασίλης Μάγνης, Κωνσταντίνος Μανιάτης, Γιώργος Καταλαγαριανάκης, Κωστής Γεραρής, Δήμος Αγγελούσης, Χρήστος Δρούβης, Τάσος Φιλιππίδης, Γιώργος Μαγκλής, Πάρις Κακλαμάνος, Λαμπρινή Γαρμπή, Γιολάντα Στούμπου, Μάρθα Σταμπολίδου, Τίνα Χατζηθωμά, Δέσποινα Σαλτουρίδου και  η εννιάχρονη Ελίζα Devillers.
***
Κατάλληλο για όλους. Κοστούμια εποχής. Το έργο παίζεται στα ελληνικά, με γαλλικούς υπέρτιτλους, περίληψη στα αγγλικά περιέχεται στο πρόγραμμα. Διάρκεια: 2 ώρ. μαζί με το διάλειμμα. Ευχαριστούμε τους www.newsville.be, www.periple.eu και τους χορηγούς μας  (βλ. πρόγραμμα παράστασης). 


Είσοδος:
18€ (προπώληση), 20€ (στην είσοδο), 12€ (μειωμένο & για μη ελληνόφωνους)
Πώληση/Κράτηση εισιτηρίων:
Περίπλους a: rue Froissart 115, 1040 Bxl t: 02 2309335
m: 0475 902701(Αριστείδης Λαυρέντζος)
m: 0495 247008
m: 0472 897975
e: thespis.theatre@gmail.com

ΠΙΣΩ